Zalecenia dla pacjenta leczonego aparatem stałym

1. Czas leczenia aparatem stałym.
Określany jest wstępnie przez lekarza prowadzącego i standardowo wynosi około 2-2,5 lat. Może on ulec skróceniu lub wydłużeniu.
2. Budowa aparatu.
Do leczenia aparatem stałym niezbędne jest umieszczenie na stałe na powierzchni zębów zamków ortodontycznych oraz rurek lub opasek na trzonowcach. Dodatkowo zakładane są łuki ortodontyczne oraz elementy pomocnicze np. metalowe guziczki
3. Dolegliwości.
Zaraz po założeniu aparatu stałego oraz po wizytach kontrolnych może pojawić się tkliwość oraz objawy bólowe ze strony zębów. Dolegliwości te będą trwały przez kilka dni. Aby je zmniejszyć, należy w tym czasie ograniczyć spożycie twardych pokarmów. W razie dużych dolegliwości można zastosować doustny środek przeciwbólowy.
4. Higiena jamy ustnej.
Naklejone elementy aparatu ortodontycznego są miejscem zwiększonej retencji płytki nazębnej i resztek pokarmowych. Z tego względu podczas leczenia ortodontycznego należy dokładnie myć zęby pastą po każdym posiłku, używać płynu do płukania jamy ustnej oraz nici dentystycznej. Dodatkowo rekomendowane jest korzystani z irygatorów oraz szczoteczek jednopęczkowych i międzyzębowych. Czynności te mają na celu zapobieganie powstawaniu odwapnień i rozwojowi próchnicy. Należy stosować środki dostępne na rynku, zawierające fluor (chyba, że lekarz zaleci inaczej). W przypadku niestosowania się do powyższego zalecenia, dla zachowania zdrowych zębów, lekarz może zadecydować o konieczności zdjęcia aparatu. Lekarz nie odpowiada za powstanie ubytków próchnicowych lub innych powikłań, np. zapalenia dziąseł, powstałych z powodu nieprzestrzegania przez pacjenta właściwej higieny jamy ustnej.
5. Przestrzeganie harmonogramu wizyt.
Wizyty ortodontyczne odbywają się zazwyczaj co 4 tygodni (co 6-12 tygodni w przypadku zamków samoligaturujących). Niezgłaszanie się na wizyty powoduje przedłużenie leczenia i zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań. W przypadku uszkodzenia aparatu konieczne są dodatkowe wizyty w celu usunięcia usterki
i zabezpieczenia prawidłowego działania aparatu.
6. Czynne uczestniczenie w procesie leczenia.
Niektóre procedury leczenia aparatem stałym wymagają aktywnego uczestnictwa pacjenta w procesie leczenia. Dotyczy to konieczności codziennego noszenia wyciągów międzyszczękowych, wyciągów zewnątrzustnych i aparatów retencyjnych, kiedy zostanie to zalecone. Brak zaangażowania i systematyczności ze strony pacjenta spowoduje zahamowanie postępów leczenia. Konieczne jest też zgłaszanie na bieżąco swoich spostrzeżeń, dyskomfortu i niepokoju dotyczącego leczenia. Dobra komunikacja pacjent-lekarz zwiększa twoje bezpieczeństwo.
7. Wzmożona ostrożność.
Aparat jest z założenia tymczasowo naklejony na zęby pacjenta, gdyż istnieje konieczność jego bezpiecznego zdjęcia po zakończeniu aktywnego leczenia. Z tego powodu jest on narażony na uszkodzenia w przypadku braku ostrożności ze strony pacjenta. Najważniejsze jest uważne spożywanie twardych pokarmów. Nóż i widelec jest najlepszym przyjacielem pacjenta w trakcie leczenia. Twarde pokarmy należy kroić na małe kawałki tak aby nie odgryzać ich przednimi zębami. Nie należy też manipulować przy aparacie np.: długopisem, ołówkiem lub palcem. Stan po leczeniu jest wypadkową zbiorowego wysiłku ortodonty, personelu gabinetu, ale również pacjentów i ich rodziców. Piękny uśmiech i zdrowie zębów zależy również od pacjenta.
8. Wizyty awaryjne.
W trakcie leczenia ortodontycznego może dochodzić do sytuacji awaryjnych np. wysunięcie się łuku, odklejenie zamka. W sytuacji awaryjnej, gdy aparat ulegnie uszkodzeniu, obluzowaniu, deformacji, odklei się zamek lub odcementuje się pierścień, należy skontaktować się jak najszybciej, aby ustalić „awaryjny” termin wizyty.
9. Dieta.
Przez cały czas aktywnego leczenia należy unikać bardzo twardych pokarmów (np. sucharów, orzechów, cukierków, popcornu, itp.) , oraz lepkich pokarmów (np. ciągnących cukierków, żelków) ze względu na możliwość uszkodzenia aparatu. Należy także powstrzymywać się od żucia gumy.
10. Raz na pół roku pacjent zobowiązany jest poddać się badaniu stomatologicznemu, które ma na celu sprawdzenie czy nie pojawiły się ubytki próchnicowe (wymagające leczenia zachowawczego) lub czy nie jest konieczna profesjonalna higienizacja
11. Po zakończeniu leczenia aparatem stałym kolejnym etapem jest obowiązkowy okres retencji.